Każda transakcja zapisywana jest dwa razy, po jednym razie na każdej stronie. Tu pieniądze wychodzą, tam wchodzą. Obie strony muszą się zgadzać, a jeśli się nie zgadzają, coś jest nie tak.
Sprytna jest konsekwencja. Jeśli wymyślisz liczbę, strony przestają się zgadzać. Żeby ukryć jedno kłamstwo, potrzebujesz drugiego, które je zrównoważy, a tamto wymaga dwóch kolejnych. Księgowość podwójna nie czyni kłamstwa niemożliwym. Ona każe mu rosnąć, aż zrobi się za duże, żeby gdziekolwiek się zmieścić.
Wydrukowano ją w Wenecji w 1494 roku, na dwudziestu siedmiu stronach wciśniętych do sześciusetstronicowej encyklopedii matematycznej zakonnika Luki Paciolego. Nie on ją wymyślił — weneccy kupcy stosowali ją od lat. To druk wypuścił ją w świat.
Jak audyt, ma jedno ograniczenie, które nigdy nie znika: sprawdza księgę wobec niej samej. Obie strony kłamstwa da się zapisać bardzo starannie. Idealnie zbilansowane księgi wciąż mogą bilansować się wokół czegoś, czego nie ma.